مدل توسعه فناوری اطلاعات


ما مدلی برای توسعه این فناوری‌ها در ایران نداریم.

 این مدل یا اصلاً وجود ندارد یا حداقل برای بسیاری از افراد جامعه نامفهوم است. می‌توانم بگویم که ما در فضای وب سرگردانیم. اگر هم می‌بینیم جاهایی به موفقیت، رشد و توسعه دست یافته‌ایم ناشی از تلاش‌ها و ابتکارات و انرژی شخصی افراد است.

اما دراین مورد که تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات از غرب آمده، باید گفت: بله، از پنتاگون آمده و الان هم پنتاگون روی آن نظارت دارد! مگر بقیه تکنولوژی‌های ما از کجا آمده است؟ بیش از 90درصد صنایع و تکنولوژی‌های ما از غرب آمده اما ما توانسته‌ایم اکثر آنها را دریافت و با مدل فرهنگی خود بومی کنیم و در راستای رفاه جامعه خود از ظرفیت‌های آن استفاده کنیم؛ اما در مورد فناوری اطلاعات و ارتباطات نه. اینکه ما بگوییم به‌عنوان یک کشور اسلامی و با سابقه تمدن چند هزار ساله نمی‌توانیم با این تکنولوژی کنار بیاییم و می‌خواهیم جلوی آن را بگیریم نشانه ضعف ماست.

آیا کشورهای اسلامی دیگری مانند مالزی، عربستان، امارات و اندونزی که راه توسعه IT را در پیش گرفته‌اند مباحث فرهنگی، اجتماعی و مذهبی ندارند؟ دارند، اما آنها هم در مقابل این نگاه راهکارهایی را یافته‌اند و از مزایا و خدمات IT برای رفاه شهروندان خود سود برده‌اند. اما ما در این فضا سرگردانیم.

در زمینه توسعه زیرساخت‌ها، پهنای باند، سرعت دسترسی و توسعه کاربری‌های سرویس‌های مختلف، کاملاً عامدانه جلوی این فناوری را گرفته‌ایم. طبق قانون به ازای هر 100 دانشجو تا پایان برنامه چهارم توسعه کشور باید 25رایانه در دانشگاه‌ها نصب شده باشد اما واقعاً در دانشگاه‌های ما این نسبت وجود دارد؟

این سردرگمی و ابهام با نوعی مقاومت در برابر ورود و توسعه فناوری ارتباطات و اطلاعات توأم شده است و این در حالی است که راه توسعه آینده ایران از مسیر فناوری اطلاعات می‌گذرد. دیگر فناوری اطلاعات و ارتباطات یک تکنولوژی بین‌رشته‌ای است. همه متخصصان و فعالان رشته‌های مختلف علوم از نجوم و پزشکی گرفته تا جامعه‌شناسی و ارتباطات با این تکنولوژی سر و کار دارند.

خیلی‌ها سؤال می‌کنند: ابتدا زیرساخت‌ها باید توسعه یابد یا آموزش و فرهنگ عمومی؟ در پاسخ باید گفت: توسعه زیرساخت باعث فرهنگسازی‌ می‌شود؛ تا دانش‌آموزان را مجبور نکنیم که از طریق اینترنت در کنکور ثبت نام کنند آنها هیچ‌گاه این تجربه را به دست نمی‌آورند و این کار را آموزش نمی‌بینند. وقتی زیرساخت‌ها را مهیا کردیم باید جامعه را به سمتی سوق دهیم که برای برآوردن نیازهایش از فناوری اطلاعات استفاده کند. این فناوری‌ها در دل خود سهولت، فراگیری، حذف زمان، گستردگی و رضایت‌مندی را به‌همراه دارند.

ما برای استفاده از این تکنولوژی‌ها آموزش ندیده یا تشویق نشده‌ایم. در واقع به‌جای اینکه ابزارهای الکترونیک و پیشرفته برای افزایش رفاه ما به کارآیند تبدیل به یک پز اجتماعی شده‌اند و کاربری درست آنها را بلد نیستیم. ما در ایران ظاهر تکنولوژی را خوب می‌گیریم و از رنگ و لعاب آن لذت می‌بریم اما از آن به‌درستی استفاده نمی‌کنیم. چرا؟ چون آموزش ندیده‌ایم. نهاد مدرسه ما چیزی به‌عنوان IT ندارد که عرضه کند.

دانش‌آموز در مدارس نمی‌آموزد از وبلاگ برای آموزش و یادگیری خود چه استفاده‌ای می‌تواند بکند. یا اینکه ای‌میل چه کاربردهایی در ارتباطات او می‌تواند داشته باشد. او بلوتوث و اینترنت را تنها در گفت‌وگو‌های کودکانه خود با دوستانش می‌شناسد و طبیعی است که کاربری تفریحی برای او در ارجحیت قرار می‌گیرد.

 

استانداردهایی که سازمان ملل در زمینه IT تعریف کرده است.

1- زیر ساخت :

الف : تعداد کامپیوترهای موجود در یک کشور که خود معرف سطح آگاهی مردم از کامپیوتر و استفاده از آنرا مشخص می کند.

 

ب : امکانات مخابراتی در یک کشور که از چه تکنولوزی در جهت تبادل اطلاعات بهره میبرد مثلا مهم است که یک کشور از فیبر نوری استفاده میکند یا از کابلهای قدیمی

2- نیروی انسانی :

تعداد نیروی متخصص IT  که در آن کشور فعالیت دارند چند نفر است ؟مطمئنا هر کشوری که از نیروهای متخصص و متبهر در زمینه IT داشته باشد حتما اقتصاد و صنعت پویایی دارد که اینهمه نیروی متخصص تربیت کرده است.

 

3-  محتوا :

سایتهایی که تولید می شوند ارزش محتوایی آنها چقدر است ؟ آیا حرفی برای گفتن دارند یا خیر ؟ 

 

 4- توسعه نهادها :

مهم است که بدانیم در یک کشور چند نفر انگلیسی صحبت می کنند یا اینکه چند نفر آموزشهای ICDL را دیده اند ؟

 

5- توسعه سیاستها :

تصمیمات و برنامه های یک کشور در زمینه توسعه IT  میکند چیست ؟

برای مثال  مهم است که بدانیم یک سازمان در سال چه مقدار از بودجه اش را صرف گسترش و توسعه IT  یا نیروهای متخصص و تجهیزات مربوطه می کند.

 

 

"برنامه پیشرفت و توسعه ملل متحد یا UNDP "، یا به عبارت دیگر، شبکه های جهانی توسعه ی ملل‌متحد، بزرگترین مرجع کمک کننده برای توسعه‌ی این کشورها در سطح جهان است. UNDP هیأت اجرایی در داخل انجمن‌های اقتصادی و اجتماعی این ملل است. مدیر اجرایی برنامه این سازمان / UNDP سومین عضو ارشد سازمان ملل متحد پس از معاون سازمان ملل متحد و جانشین وی است.

اداره مرکزی UNDP در نیویورک سیتی، به طور کامل با مشارکت اختیاری کشورهای عضو این سازمان، احداث شد. این سازمان در 166 کشور، دفتر دارد که با دولت‌های محلی همکاری دارد تا چالش‌های مربوط به توسعه‌ی کشور، ظرفیت ساخت و ساز، ظرفیت توسعه‌ی محلی را حل کند. علاوه بر این،UNDP به صورت بین‌المللی با دیگر کشورها نیز ارتباط دارد تا بدان‌ها کمک کند تا به (MDGS )، برنامه‌ی اهداف توسعه‌ی هزاره، دسترسی پیداکند.

UNDP، در این میان، مشاوره‌های کارشناسی، آموزشی و کمک‌هایی را برای پیشرفت و توسعه‌ی کشورها به خصوص کشورهای کمتر توسعه یافته ارائه می‌دهد. برای انجام برنامه‌ی MPGS، تشویق این کشورها برای توسعه‌ی جهانی،UNDP بیشتر روی کاهش فقر، ایجاد دولت‌های دموکراتیک، آموزش راه‌های پیشگیری از بیمار ی‌هایی نظیر ایدز، حفظ محیط زیست و انرژی و مقابله با بحران‌ها و بازسازی و اصلاح،تمرکز دارد. UNDP ، همچنین کشورها را در مورد حمایت ازحقوق بشر و پررنگ‌تر شدن حضور زنان در تمامی برنامه‌ها تشویق می‌کند.

به علاوه،UNDP همه ساله گزارش‌هایی در مورد توسعه انسانی منتشر می‌سازد تا برنامه‌های مربوط به پیشرفت و توسعه‌ی کشور را مورد ارزیابی و بررسی قرار دهد. علاوه بر این گزارش‌ها گزارش‌هایی نیز در سطح محلی، منطقه‌ای و ملی در این راستا به چاپ می‌رسد